Kim Kimdir?� Biyografi Bankas� - FORSNET
Biyografi Bankas� 17.Y�l
Arama T�m Ki�iler Yasal Uyar� Biyografimi Yay�nla Ki�i Ekle Ana Sayfa 
Sitemizde kayıtlı 6182 kişi bulunmaktadır.
Tümünün listesi»

  Kategoriler
Askerler
Basın-Yayın
Bilim-Teknoloji
Bilişim
Devlet-Siyaset
Din
Düşünürler
Edebiyat
Eğitim
Hukuk
İş Dünyası-Ekonomi
Magazin-Eğlence
Moda Dünyası
Organize Suçlar
Özel Başlıklar
Sağlık
Sanat
Spor
Toplum



Geonorm Mühendislik

Göynüklü
Zeytin & Zeytinyağı



  Bir Kişi...
Slobodan  Miloseviç
Slobodan Miloseviç

1941 yılında dünyaya gelen Slobodan Miloseviç, daha çocukluğundan itibaren fırtınalı ve çalkantılı bir hayatın içinde buldu k...



 

 
Arkadaşına Gönder   Yazdırmaya uygun sayfa

AbdülBâkı Nâsır Dede (1765 - 1821)

18.YÜZYILIN ikinci yarısında ve 19. yüzyılın başlarında yaşamış Türk mûsikîsi bilgini ve bestekarıdır. 1765 yılında Yenikapı Mevlevîhanesi yakınlarında bir evde doğmuştur. Babası Yenikapı Mevlevîhanesi şeyhlerinden Kütahyalı Ebu Bekir Dede Efendi (1705-1775), annesi Kutb-ı Nayî Şeyh Osman Dede'nin kızı Saîde hanımdır. Ağabeyi Ali Nutkî Dede, küçük kardeşi ise Abdürrahim Künhî Dede'dir.

Milas Müftîsi-zade Halil Efendi ve babasından öğrenim gören, Arapça ve Farsça öğrenen Abdülbâkî Dede, ağabeyi Ali Nutkî Dede'nin himayesinde yetişmiş ve onun Yenikapı Mevlevîhanesi şeyhliği sırasında bu dergâhın neyzen-başılığını yapmıştır. Türk mûsikîsinin nazariyatı ve ameliyatı ile uğraşıp, bu konuda geniş bilgi edinmiş ve bilgisini öğrencilerine aktarabilmiş çok değerli bir üstad idi. Hammamîzâde İsmail Dede Efendi'ye de hocalık etmiştir.

Şeyh Ali Nutkî Dede'nin ölümü üzerine, 1804 yılı Ağustos ayında Yenikapı dergâhına şeyh olmuş ve 24 şubat 1821 gecesi saat 5 ' de, 55 yaşında, ölümüne kadar 16.5 yıl şeyhlik postunda oturmuştur. Dergâhın mezarlığında ağabeyinin yanına gömülmüştür. Mezar taşındaki kitâbe:

"Alem-i lahuta can atdî bu dem Bakî Dede (1236)"

Safayî'i Mevlevi'nin uzun tarih şiirinin son mısra'ı:

"Şeyh Abdi'lbakî Ukba rahına oldu revan."

İzzet Molla'nın tarih mısra'ı:

"Şeyh Bakî buldu faniden reha "Allah" deyip"

Bestekar olarak bugün elimizde Acembûselik makamında bir Mevlevî Ayîn-i Şerîfi bulunan Abdülbâkî Dede, Isfahan makamında da bir Ayîn bestelemiş, fakat bu ayîn zamanla unutulup, kaybolmuştur.

1794 yılında III. Selim'in emriyle yazıp, kendisine sunduğu "Tedkıyk u Tahkıyk" adlı nazariyat kitabında" 136 makam ve 21 usul kısa açıklamalarla anlatılmıştır. 1797'de, yine III. Selim'in emriyle bazı eklemeler yapılmış olan bu eser değerli bir kaynaktır. Abdülbâkî Nâsır Dede, kendi terkibi olan: Dilâviz - Ruhefzâ -Gülrûh - Dildâr - Niyâz - Nâz - Hisarkürdî makamlarım ve yine kendi buluşu olup (Şirin) adını verdiği 22 zamanlı bir usulü de bu eserinde yazmıştır.

Nâsır Dede'nin kitabinin ikinci bölümü, Tahrîrîye adını taşır. Nâsır Dede, bu bölümde harflerle yazılıp, altma ses sayıları işaret edilmek suretiyle kendi icadı bir çeşit ebced notasmm açıklamasını yapmış, ayrıca bu nota ile III. Selim' in Suzidilara Ayîn-i Şerîfini, aynı makamdan peşrev ve saz semaîsini ve de Vardakosta Seyyid Ahmed Ağa'nın Suzidilara peşrevini yazmıştır. III. Selim'in ölümünden sonra kullanılmayan, bugünkü nota sistemi ortaya çıkana kadar da en geçerli ebced notası sayılmış olan Nâsır Dede'nin notası, zamanında pek önemli birçok eserin kurtarılmasında, kazanılmasında rol oynamıştır.

Ağabeyi Ali Nutkî Dede'nin başladığı (Defter-i Dervîşan) a sonradan Abdülbâkî Nâsır Dede devam etmiştir. Bu eser de Türk mûsikîsinin kaynak eserlerindendir. Tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Nafiz Paşa yazmaları 1194'de bulunmaktadır. Nâsır Dede'nin bir başka eseri, Mevlevi şeyhlerinden Musa Safî Dede'nin "Ta'rîb-i Şahidi" adlı eserine "Şerh-i Şahidi" isimli bir şerhdir. "Terceıne-i Menakıbu 'l-Arifîn" adlı eseri de el yazması olup, Eflakî'nin "Menakıbu 'l-A'rifin" adlı Farsça eserinin tercümesidir. Yenikapı Mevlevîhanesi aşçı dedesi ve amca oğlu olan Sahîh Ahmed Dede'nin ısrarı üzerine 1793-1797 arasında meydana getirilmiş ve bu eser de III. Selim'e sunulmuştur. Bunun da tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Nafiz Paşa yazmaları 1126'dadır.

Nâsır, mahlasıyla yazdığı ve yaklaşık 3000 beyit tutan (Dîvan-ı Eş'ar) ın tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Nafiz Paşa yazmaları 941'de bulunmaktadır.

Bilhassa dinî mûsikîde bir hayli öğrenci yetiştiren Abdülbâkî Nâsır Dede' nin ağabeyi ve kardeşi gibi akrabalan da mûsikîşinastırlar. Abdülbâkî Dede'nin oğlu Osman Selahaddin Dede de Yenikapı Mevlevîhanesi şeyhlerindendi. Değerli bir mûsikîşinas olup, Zekaî Dede'ye hocalık etmiştir. Osman Dede'nin oğlu Mehmed Celaleddin Dede'dir. O da Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden ve değerli mûsikîşinaslardandır. 1854'de Beşiktaş Mevlevîhanesinde doğmuş olan ve 1877 yılında Bahariye dergâhının şeyhliğine tayin edilmiş olan Hüseyin Fahreddin Dede 1872 yılında Osman Selahaddin Dede'nin kızı Fatma Aliye hanımla evlenmiş ve böylece aileye girmiştir. Hüseyin Fahreddin Dede de çok değerli mûsikîşinaslarımızdandı. Dr. Suphi Ezgi'ye hocalık etmiştir. 1839'da Yenikapı Mevlevîhanesinde doğmuş olan ve XIX. yüzyılın sonlannda yetişen değerli mûsikîşinas, kudümzen Ahmed Hüsameddin Dede, Nâsır Abdülbâkî Dede'nin kızı şerife Ayşe Sıdıka hanımın oğludur. Babası da dergâhın aşçıbaşısı Hacı Ârif Dede'dir. Yenikapı Mevlevîhanesi neyzenbaşılarından Derviş Mehmed de. Nâsır Abdülbâkî Dede'nin amcazadesidir.

XIX. yüzyılın ikinci yarısında yetişmiş neyzenlerden Cemal Dede (1860-1899), Ahmed Hüsameddin Dede'nin oğludur. Cemal Dede Yenikapı Mevlevîhanesinde uzun süre neyzenbaşılık yapmıştır.




Twitter sayfamız için tıklayınız.

YASAL UYARI: Kim Kimdir? tescilli bir markadır ve Web Sitesi 5846 sayılı fikir ve sanat eserleri kanununa uygun yayın yapmaktadır. www.kimkimdir.gen.tr adresinde yayınlanan yazılı, görüntülü içeriklerin ve fotoğrafların sahibi olan FORSNET'in Yazılı izini olmadan bilgi ve belgelerin tamamının kopyalanması, çoğaltılması ve izinsiz olarak başka sitelerde ve yerlerde kullanılması yasaktır. Alıntı olarak kısmi kullanımlarda her hangi bir sakınca yoktur.




Haberler
..::.. Yenilikler ..::..
Asker Biyografileri Yenilendi....Tıklayınız
Dizi Oyuncularının biyografileri sitemizde... Tıklayınız
Rektör biyografiler listesi için... Tıklayınız
Biyografi Arama için... Tıklayınız
Kurtlar Vadisi Dizisi oyuncuları için... Tıklayınız
Avrupa Yakası Dizisi oyuncuları için... Tıklayınız



 

..:: En çok ziyaret edilenler ::..

»Doğum Tarihi
1765
»Ölüm Tarihi
1821
»Doğduğu Ülke
Türkiye
»Kategorileri
Sanat / Bestekarlar


  Yeni Eklenenler
Bedri Koraman
Prof. Dr. Ekrem Pa...
Oktay Saral
Enise Ahmed Mahluf
Sefa Kalya
İsmail Yüksektepe
Balamir Gündoğdu
Ebubekir Şahin
Orhan Yegin
Serdar Ömeroğulları

  Tanıdınız mı?
Tanıdınız mı?
Cüneyt Yüksel
Erdal Tosun
Saim Gülderen
Tayfun Akgüner

Osmanlı Web Sitesi -- tıklayınız
Atatürk Bilgi Bankası -- tıklayınız
Çanakkale Savaşları 1915 -- tıklayınız


  Bugün Doğanlar
Orhan Kemal
Hrant Dink
Mehmet Oğuz Kaya
Uğur Dündar
Mustafa Aydın
Abdurrezzak Erten
Bekir Aksoy
Murat Özkan

  Bugün Ölenler
Ömer Muhtar
Oriana Fallaci


Kişiler Arama Görüşler Telif Hakları Kişi ekle E-posta Ana Sayfa
Copyright © 1998 - 2019 FORSNET
Bu site bir FORSNET yapımıdır - Bütün hakları saklıdır ©FORSNET